CHÙM THƠ CỦA CỤ PHAN BỘI CHÂU

Phan Bội Châu (1867 – 1940) vốn tên là Phan Văn San, hiệu là Sào Nam.

– Ông sinh ra tại huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.

– Ông nổi tiếng thông minh từ bé: Năm 6 tuổi học 3 ngày thuộc hết Tam Tự Kinh, 7 tuổi ông đã đọc hiểu sách Luận Ngữ, 13 tuổi ông thi đỗ đầu huyện.

– Năm 1885, ông tham gia lập đội Sĩ Tử Cần Vương chống Pháp.

– Năm 1900 ông đậu đầu Giải Nguyên nhưng không ra làm quan mà nung nấu con đường cứu nước theo tư tưởng mới.

– Năm 1904 ông cùng hơn 20 đồng chí khác lập Duy Tân hội chống Pháp.

 Năm 1905 thực hiện phong trào Đông Du

 Năm 1912 thành lập Việt Nam Quang Phục hội

– Năm 1922 ông định thực hiện chính sách cải tổ theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có sự góp ý của Nguyễn Aí Quốc.

– Năm 1925 ông bị thực dân Pháp bắt cóc và xử án tù chung thân.

Ông là cây bút suất sắc của văn chương Cách mạng. Các tác phẩm chính: “Việt Nam vong quốc sử”, “Hải ngoại huyết thư”, “Ngục trung thư”, “Trùng Quang tâm sử”, “Phan Sào Nam văn tập”, “Phan Bội Châu niên biểu”,….

                   Sau đây xin giới thiệu chùm thơ của ông

XUẤT DƯƠNG LƯU BIỆT

Sinh vi nam tử yếu hy kỳ,
Khẳng hứa càn khôn tự chuyển di.
Ư bách niên trung tu hữu ngã,
Khởi thiên tải hậu cánh vô thuỳ.
Giang sơn tử hĩ sinh đồ nhuế,
Hiền thánh liêu nhiên tụng diệc si.
Nguyện trục trường phong Đông hải khứ,
Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi.

CẢM TÁC VÀO NGỤC QUẢNG ĐÔNG

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong lưu,
Chạy mỏi chân thì hẵng ở tù.
Đã khách không nhà trong bốn bể,
Lại người có tội giữa năm châu.
Dang tay ôm chặt bồ kinh tế,
Mở miệng cười tan cuộc oán thù.
Thân ấy hãy còn, còn sự nghiệp,
Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu.

AN MAI QUÂN

Phiêu bồng ngã bối các tha hương,
Tân khổ thiên quân phận ngoại thường.
Tính mạng kỷ hồi tần tử địa,
Tu mi tam độ nhập linh đường.
Kinh nhân sự nghiệp thiên đào chú,
Bất thế phong vân đế chủ trương.
Giả sử tiền đồ tận di thản,
Anh hùng hào kiệt giã dung thường.

SẦM SƠN

Qua cảnh Sầm Sơn chẳng nỡ rời,
Bồng Lai kia cũng thế mà thôi.
Non xanh bát ngát cây chen đất,
Bể bạc mênh mông sóng lẫn trời.
Chủ lái đầu thuyền hì hục chở,
Cô đầm bãi bể nhởn nhơ chơi.
Non sông dáng cũng non sông cũ,
Chạnh mối tang thương khó dở cười.

                                    PHAN BỘI CHÂU