Đến với bài thơ CHIỀU XUÂN HÀ NỘI của Xuân Bảo

   CHIỀU XUÂN HÀ NỘI

Chiều xuân Hà Nội gió riêu riêu
Tháp bút mờ xa rựng ráng chiều
Nắng sót bừng soi đường phố cũ
Trăng ngời rắc hạt bức tường rêu
Long Biên sừng sững con rồng thép
Sông Nhị lung linh giải lụa điều
Cây cối xanh tươi mầm nảy nụ
Bờ xa ríu rít tiếng chim kêu

                                    Xuân Bảo 

Bài thơ “Chiều Xuân Hà Nội” của Xuân Bảo là một bức tranh phong cảnh giàu chất họa và đậm đà hồn thơ, khắc họa vẻ đẹp vừa cổ kính vừa tươi mới của Thủ đô trong khoảnh khắc giao hòa giữa chiều và xuân.

Ngay từ câu mở đầu, “Chiều xuân Hà Nội gió riêu riêu”, tác giả đã gợi lên một không gian nhẹ nhàng, thanh thoát. Từ láy “riêu riêu” không chỉ diễn tả làn gió xuân êm ái mà còn gợi cảm giác bâng khuâng, man mác – một nét rất riêng của Hà Nội khi vào xuân. Đó là cái dịu dàng không ồn ào, cái đẹp kín đáo mà sâu lắng.

Hai câu thực mở ra chiều sâu không gian với hình ảnh “Tháp Bút mờ xa rựng ráng chiều”. Biểu tượng văn hóa của Hà Nội hiện lên vừa cổ kính vừa thiêng liêng trong ánh hoàng hôn. Ánh “ráng chiều” không chỉ nhuộm đỏ cảnh vật mà còn thổi vào đó một linh hồn, khiến cảnh như bừng sáng trong nét trầm mặc. Song song đó, “Nắng sót bừng soi đường phố cũ / Trăng ngời rắc hạt bức tường rêu” là sự giao thoa tinh tế giữa ánh sáng ngày và đêm. “Nắng sót” và “trăng ngời” cùng tồn tại tạo nên một khoảnh khắc chuyển giao kỳ diệu, nơi thời gian như chậm lại, đọng lại trên từng con phố, bức tường rêu phong – những dấu ấn của lịch sử.

Đến hai câu luận, hình ảnh trở nên rộng lớn và giàu tính biểu tượng hơn. “Long Biên sừng sững con rồng thép” không chỉ là cây cầu mà còn là chứng nhân lịch sử, là niềm tự hào của Hà Nội. Tác giả ví cầu như “con rồng thép” – mạnh mẽ, uy nghi, mang theo hơi thở của thời gian. Cùng lúc đó, “Sông Nhị lung linh giải lụa điều” lại mềm mại, uyển chuyển, tạo nên sự đối lập hài hòa giữa cứng và mềm, giữa sức mạnh và vẻ đẹp dịu dàng. Cảnh vật vì thế trở nên sống động, có hồn.

Hai câu kết khép lại bài thơ bằng sức sống của mùa xuân: “Cây cối xanh tươi mầm nảy nụ / Bờ xa ríu rít tiếng chim kêu”. Thiên nhiên không chỉ đẹp mà còn tràn đầy sinh khí. Tiếng chim ríu rít như bản nhạc vui, khẳng định sự hồi sinh, niềm hy vọng và sức sống bất tận của đất trời. Đây cũng chính là điểm sáng cảm xúc, làm cho toàn bài thơ không chỉ dừng lại ở hoài niệm mà còn hướng tới tương lai tươi mới.         

      Nhìn chung, bài thơ tuân thủ chặt chẽ niêm luật Đường thi nhưng vẫn giữ được sự mềm mại, tự nhiên trong cảm xúc. Ngôn ngữ giàu hình ảnh, sử dụng nhiều từ gợi tả tinh tế, kết hợp hài hòa giữa cổ kính và hiện đại. Qua đó, tác giả không chỉ vẽ nên một chiều xuân Hà Nội đẹp như tranh mà còn gửi gắm tình yêu sâu sắc với mảnh đất ngàn năm văn hiến.  “Chiều Xuân Hà Nội” vì thế không chỉ là một bài thơ tả cảnh mà còn là một khúc nhạc trữ tình về ký ức, thời gian và tình yêu quê hương.

                                                                                                    4.0