Cụ Huỳnh Thúc Kháng và bài thơ “Thưởng trà”

   Có một bài thơ mà mỗi lần nhắc tới, tôi lại nhớ đến người bạn thân miền Nam: anh Cưu.

Trong buổi liên hoan tiễn anh trở về quê hương Bình Định công tác sau chiến thắng lịch sử năm 1975, anh Cưu nói với tôi:

– Đây là bài thơ của một chí sĩ yêu nước ở quê tôi đã được nhiều người truyền tụng, nhưng chưa từng đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đó là bài thơ “Thưởng trà” của cụ phó bảng Huỳnh Thúc Kháng. Cụ Huỳnh có uy tín lớn trong giới báo chí và tầng lớp trí thức.

Lần ấy, cụ Huỳnh được gặp vị lãnh tụ vĩ đạo của cách mạng Việt Nam. Cụ thân chinh pha trà và kính cẩn mời Bác:

– Kính mời Cụ dùng trà.

– Nghe nói các nhà báo miền Trung rất yêu thơ. Hôm nay cụ có thể cho tôi nghe một bài thơ về sự hội kiến của chúng ta, có được không? – Bác thân mật hỏi.

– Vâng thưa Cụ! Xin cụ cho chủ đề.

– Chúng ta đang thưởng thức trà thơm, cụ có thể lấy việc đó làm chủ đề cũng được.

Ngoài sân, bầu trời thu xanh cao lồng lộng. Những áng mây trắng lững lờ đuổi nhau. Hơi nước đã sôi đẩy vung ấm phập phồng. Lò than đỏ rực, ánh lửa xanh bập bùng bao lấy trôn ấm siêu đồng, càng làm cho không khí trong phòng thêm ấm cúng.

Sau một hồi trầm ngâm, bỗng cụ Huỳnh lên tiếng:

– Thưa Cụ, tôi xin mạn phép được đọc bài thơ. Tôi lấy nhan đề là “Thưởng trà”. Mong được Cụ nhã giám.

Bài thơ tức cảnh như sau:

Trà trà nước nước buổi hôm mai
Yêu nước nên ta nhớ nước hoài
Nâng chén sơn hà xem nóng nguội,
Mở bình xã hội thử đầy vơi
Nhiệt thành lòng quạt phừng phừng đỏ
Tâm huyết hơi ùn sục sục sôi
Ai nấy bảo nhau lo quạt nước
Quạt cho đặng nước để mà xơi

Bác Hồ vui mừng trước tai xuất khẩu thành chương của cụ Huỳnh. Bác nói:

– Khẩu khí của bài thơ này tỏ được tấm lòng tha thiết với vận mệnh Tổ quốc và sự toàn tâm toàn ý hướng về cách mạng. Tôi rất mong cụ sẽ cộng tác với Mặt trận và Chính phủ lâm thời trong sự nghiệp cách mạng và kiến quốc.

Quả nhiên, sau ngày Tổng tuyển cử đầu tiên 6-1-1946, cụ Huỳnh Thúc Kháng đã trở thành Phó Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Sưu tầm Giai thoại Văn học