THÔNG BÁO


    Xuian moi copy.jpg  Năm cũ đã qua, năm mới - 2019  lại tới, những biến động của toàn thế giới cũng như những chuyển vận của đất nước ta. theo thời gian lùi dần về quá khứ

   Đảng ta, nhân dân ta đang tập trung quyết liệt chống tham nhũng, và cải cách hành chính nhằm làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.    

     Không lúc nào hết, sự hoạt động văn hóa có một tầm quan trọng nó định hình và duy trì phát triển nền văn hóa dân tộc, biểu lộ bản sắc của con người Việt Nam. Trung tâm NC BT và phát huy văn hóa dân tộc cũng như Hội thơ Đường luật Việt Nam năm qua có nhiều hoạt động rất tích cực ....

Đọc Kiều , Của Tác giả Hồ Chi, Chi hội thơ Đường luật Đà Nẵng
27-10-2019
Q.2.jpgXin được giới thiệu

ĐỌC KIỀU.

        Niềm tâm cảm gửi vào Đường thi.

 

       Truyện Kiều của Nguyễn Du là một thiên tuyệt bút, một kiệt tác văn học của

 Việt Nam.

       Đã hơn hai trăm năm nay, Truyện Kiều luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho

 nhiều hình thức sáng tạo văn hoá như bình giảng Kiều, vịnh Kiều, tập Kiều, lẫy Kiều, bói Kiều, đối đáp Kiều, sân khấu hóa Kiều...và, thật lạ lùng cứ càng lùi xa thời gian, Truyện Kiều càng được người đời sau có thêm nhiều cảm nhận,

 cách tiếp cận với những góc nhìn mới lạ, phong phú và sáng tạo.

        Với nhà thơ Hồ Văn Chi, Truyện Kiều đã để lại trong anh cảm xúc vô cùng

lớn lao, đã trở thành  niềm say đắm mãnh liệt đeo đẳng. Từ áng thơ ca bất hủ thấm đẫm lòng yêu thương con người ấy đã  đánh thức nơi anh lòng khát khao sáng tạo. Hồ công đã dồn hết tâm sức để viết trọn 100 bài thơ xung quanh một cuộc đời đầy truân chuyên chìm nổi đau đớn trước những bất công của xã hội đã vùi dập đời Kiều suốt mười lăm năm đoạn trường...

       Sự xuất hiện của “Đọc Kiều” cũng nằm trong sự tiếp nối lấy cảm hứng từ Truyện Kiều để cảm tác. Hồ Văn Chi đã chọn thể thơ cổ Đường thi, với 100 bài thơ thất ngôn bát cú nhằm thể hiện một góc nhìn riêng của anh về truyện Kiều bằng nỗi lo âu thế sự của một người đời nay để góp thêm một tiếng nói vô cùng khiêm tốn về Truyện Kiều của nhà thơ thiên tài Nguyễn Du.

      Tôi là người được anh yêu mến và đặt niềm tin để giới thiệu tập thơ “Đọc Kiều” với bạn đọc.

 Chúng ta thử đi sâu tìm hiểu thêm về tập thơ này.

      Tập thơ có 100 bài thất ngôn bát cú, được tác giả chia làm bốn phần:

     Phần I:    Mở đầu, có 3 bài.

     Phần II:   Nàng Kiều, có 31 bài

     Phần III:  Thiện, ác quanh Kiều, có 42 bài

    Phần IV: Cảm tác từ những câu Kiều, có 24 bài

    Đọc xong tập bản thảo, tôi khá ngạc nhiên vì anh Chi, người họ Hồ Nghệ An, vốn là một kỹ sư

 xây dựng suốt đời công tác trong ngành Giao thông, chỉ quen với đất đá, bê tông, nhân công, kinh phí..

.mà sao khi anh đến với văn chương lại giàu ngôn ngữ thơ đến thế. 

     Nội dung tập thơ cùng một chủ đề nhưng trong sử dụng nghệ thuật của ngôn từ rất ít sự trùng lặp,

không lặp lại ý, cách gieo vần không cưỡng ép. Thơ Đường luật lại khắt khe với hệ thống quy tắc,

phức tạp về Luật, Niêm, Vần cùng với nguyên tắc đối âm đối ý...nhưng với “Đọc Kiều” tác giả đã

luôn ý thức tuân thủ với những nguyên tắc của thơ Đường đã đặt ra một cách khá nhuần nhuyễn.

        Ngôn ngữ của “Đọc Kiều” nghe rất bình  dị, gần gũi, ít dùng những từ cổ. Tác giả đã có sự đồng điệu,

 thấu cảm về nỗi lòng của Nguyễn Du.

    Phần “Mở đầu” có 3 bài, nổi bật nhất là bài “Cụ Tố Như”

    Với hai câu mở đề, tác giả đã khẳng định giá trị vĩnh hằng của tập đại thành Truyện Kiều đã vượt ra

 ngoài biên giới của nước ta:

             Từng trang sách rạng mãi ngàn sau

             Tỏa ngát hương thơm khắp địa cầu

    Đến hai câu thực, đề cập đến một điều rất cốt lõi của khúc đoạn trường về nỗi lòng của Thuý Kiều

 chính là nỗi lòng của Nguyễn Du. Nhà thơ đã đau với nỗi đau của nhân vật:

           Xót phận tài hoa, đàn rỏ huyết

          Thương người bạc mệnh, bút hoà châu

     Với hai câu luận, tác giả đã nêu bật phẩm chất, lòng vị tha của Tố Như:

             Bình sinh chẳng lụy thăng quan tước

             Thế sự hằng mong bớt hận sầu

     Hai câu kết tác giả thể hiện sự dâng hiến cả trái tim yêu thương của mình cho Nguyễn Du:

             Gửi cả tâm tình vào tuyệt phẩm

             Từng trang sách rạng mãi ngàn sau.

    Bài thơ đã dùng thủ pháp “Thủ vĩ ngâm” để khẳng định lại một lần nữa, rằng kiệt tác Truyện Kiều

của Nguyễn Du sẽ trường cửu với thời gian. Rõ ràng đây là một bài thơ mẫu về thể thơ Đường luật,

nó khúc chiết, rành mạch...

     Trong phần “ Nàng Kiều” có 31 bài, đầu tiên là bài “Tài sắc Thuý Kiều”, tác giả đã ca ngợi vẻ

 đẹp của nàng Kiều bằng hai câu luận với lời lẽ nhã nhặn, dịu dàng như chính nàng Kiều vậy:

             Ánh mắt thu ba, vời vợi sóng

             Chân mày lá liễu, thẹn thùng hoa

    Hai câu kết bài thơ đề cập đến tư tưởng  “Tài sắc tương đố”, “Tài mệnh tương đố” của Nguyễn Du

 trong một cái nhìn đầy tính nhân văn:

           Cầm kỳ thi họa... nào ai sánh

           Bạc mệnh hồng nhan, thật xót là!..

     Chỉ cần hai câu thơ thôi gói lại cả một số phận bi thương đời Kiều.

        Từ hơn hai trăm năm nay, các học giả, các thi nhân ngày trước đã có nhiều bài tổng vịnh nàng Kiều

 như Nguyễn Khuyến, Chu Mạnh Trinh, Nguyễn Công Trứ...bằng nhiều thương cảm. Hồ Văn Chi, cũng có

 một bài kể về chuyện oái ăm cay nghiệt “những đời chồng” của Kiều. Đó là một góc nhìn của tác giả nhằm

xoáy sâu vào cái bị kịch của những đời chồng đa đoan khắc nghiệt, hẳn ta phải biết nỗi “hồng nhan đa truân”

 đến mức nào của nàng!          

       Chẳng biết đâu là bến đục, trong...

       Kiều nương mang tiếng lắm đời chồng!

       Giám Sinh đoạt tiết, ôi dơ dáng

       Chàng Thúc si tình, chả phí công?

       Một bến Châu Thai thêm phận bạc

       Năm năm Từ Hải thắm duyên nồng

       Thổ quan mới chỉ trên danh nghĩa

       Kim Trọng hai lần... vẫn cứ không!

       Xét cho cùng, phàm là con gái nhà tử tế, ai mà chẳng mong muốn được yên bề gia thất. Thế mà ở đây,

 trong vòng có mười lăm năm Kiều đã phải sa cơ bao bận, hết tên Mã trơ tráo lại đến anh chàng Thúc

chỉ biết bó tay cam phận làm cây cột mục; rồi gã thổ quan bù nhìn! Cũng may thay, cuộc đời đau khổ

 ấy lại gặp được Từ Hải. Nhưng thuyền quyên sánh với anh hùng chưa được bao lâu thì đã bị

“bậc trọng thần” Hồ Tôn Hiến tráo trở, lừa giết vị anh hùng của đời Kiều thì cũng như đã giết chết đời

nàng vậy!

     Và "kỳ thủy chí chung" đến với Kiều lúc ban đầu là Kim Trọng, lúc sau cùng cũng vẫn là Kim Trọng;

 nhưng Kiều vì ngại mình đã hoa tàn nhị rữa nên cái duyên chồng vợ Kim - Kiều không vẫn hoàn không!

Đây cũng là cái cảnh phải nuốt nước mắt vào trong!

     Cả bài thơ, ta tuyệt nhiên không nghe thấy một câu thở than, oán trách nhưng ta vẫn phải rơi nước mắt

 trước sự trôi nổi, luân lạc, truân chuyên bán mua “lắm đời chồng” của một người con gái tài sắc, vốn thuộc

 con nhà tử tế. Đây mới chính là thơ “tâm tại ngôn ngoại” giàu cảm xúc!

 

     Phần “Thiện ác quanh Kiều”

     Phần này có 42 bài thơ. Tôi nghĩ, đây mới chính là cái tâm của nhà thơ Hồ Văn Chi. Vâng! Người

 này thiện, kẻ kia ác; việc này là thiện, việc kia là ác...ấy mới là điều chúng ta cần mổ xẻ để thấy rõ

nỗi đau thương của Kiều nữ.

     Gia đình họ Vương có năm người, trừ Thuý Kiều ra, xem chừng toàn là người “vô sự” cả!

     Vương ông thì khi gia biến, chỉ biết: “Trẻ quyết bán mình còn lặng lẽ/ Vàng trao đủ lượng mới

bàng hoàng”; một trụ cột gia đình mà ta thấy như không phải là trụ cột vậy!

     Vương bà thì “Trong cơn biến họa không lên tiếng/ Giữa tiệc đoàn viên mới tỏ lời”. Một bà mẹ

 quá ư hiền lành, không thể làm một nội tướng đảm đang của gia đình!

      Với cô em “Thuý Vân vô tâm” đến mức gần như vô cảm. Trong hoàn cảnh “Chị quyết bán mình,

 im tiếng nói/Cha liều đập trốc, vắng lời khuyên”; và “Gia cảnh tơi bời vẫn ngủ yên”!

      Còn cậu út Vương Quan. “Sinh ra đã được gọi là Quan/ Chắc hẳn Vương gia quý tựa vàng...”.

Thuở gia biến, cậu còn quá thơ ngây, khi trưởng thành cậu mới trở thành một trụ cột cho cuộc phục hưng

nhà Kiều.

      Xét về gia cảnh như vậy thì trang tài sắc như Kiều, chỉ một mình làm sao chống chọi được với một

 hệ thống bất công của xã hội đương thời!

      Trong 42 bài ở phần này, tôi thấy bài vịnh “Chung lão” rất đáng cho bạn đọc suy nghĩ “nói chuyện

 xưa mà nghĩ chuyện ngày nay”

      Vậy, Chung lão là ai? Chung lão làm nha lại chốn công đường. Ông ta đã săn sóc hoàn cảnh

nhà Kiều, cầm vàng Kiều bán thân đi lót đó luồn đây, nói thẳng ra là đi chạy án cho nhà Kiều!

      Tôi đã đọc nhiều bài bình Kiều, vịnh Kiều của các cụ xưa, nhưng chưa thấy tác giả nào bình,

 cảm, vịnh nhân vật Chung lão, mà Hồ Văn Chi đã chú ý đến nhân vật phụ này theo một nhãn quan

 rất tinh tế, và cũng rất thời sự hiện nay.

            ... Trên hô dưới ứng sao tài thế

                 Kẻ đánh người xoa thật khéo là

                 Lót đó luồn đây mà tỏ cả

                 Đền kia đáp nọ chẳng...thừa a?...

 

       Và Hồ Văn Chi đã nghi ngờ Chung lão ngay từ hai câu đầu:

               Có thật từ tâm trước cảnh nhà

               Hay là vở diễn của quan nha?!

      Vâng, sự nghi ngờ này có lẽ là có cơ sở vì cái nạn tham nhũng vốn nó là sản phẩm của xã hội có

cường quyền từ xưa cho đến nay. Cách bình luận của Hồ Văn Chi đã bổ sung vào Truyện Kiều thêm

chi tiết “tố cáo” rất cần thiết trong xã hội còn nhiều tiêu cực của nạn chạy chọt, tham ô như hiện nay.

      Nếu nói cả 42 bài cảm vịnh về nhân vật, về sự việc của Truyện Kiều thì dài lắm, tôi xin phép

chuyển sang phần 24 bài “Cảm tác từ những câu Kiều”.

      Tác giả Hồ Văn Chi đã đọc Kiều rất kỹ, anh đã lấy 24 câu Kiều để khoán thủ cho 24 bài thơ thất

 ngôn bát cú.

       Với câu “Máu tham hễ thấy hơi đồng thì mê” (1306), Hồ Văn Chi đã viết bài “Quan tham”.

       Hai câu mở đầu đã vẽ ra chân dung bọn quan tham:

              Máu chuyện làm ăn với đỏ đen

              Tham quyền cố vị, trí nông quèn

      Bốn câu tiếp theo, vừa tả thực vừa bình luận tính cách bọn quan tham:

              Hễ người lắm lộc liền vui vẻ

              Thấy bạn hơn tài lại ghét ghen

              Hơi bạc xông mờ đôi mắt hám

              Đồng đô chọc thủng trái tim hèn

 

      Đấy đúng là tính cách và phẩm chất bọn sâu mọt xưa nay và sẽ có ngày chúng phải chịu quả báo:

              Thì ra lắm kẻ còn như thế

              Mê muội... vào lò hẳn có phen!...

 

     Nhà thơ Hồ Văn Chi đã dụng công rất  nhiều để viết lên 100 bài thơ về Kiều với suy nghĩ rất khiêm tốn “mua vui cũng được một vài trống canh” nhưng tôi lại thấy cái kỳ công to lớn của anh. 

      Anh đã huy động 5 ngàn 600 từ để diễn tả lên 100 lời tâm sự, lời cảm thân, lời bình luận về nhân tình thế thái của đời Kiều, của xã hội phong kiến ngày trước, trong mối liên hệ với xã hội đời nay.

      Đại thi hào Nguyễn Du mất ngày 16 tháng 9 năm 1820.

         Nhân kỷ niệm 200 năm ngày mất Nguyễn Du, nhà thơ Hồ Văn Chi rất mong muốn với tập

thơ “Đọc Kiều” sẽ là nén tâm nhang để tỏ lòng tôn kính và ngưỡng vọng đối với nhà thơ thiên tài Nguyễn Du.      

     Xin trân trọng giới thiệu tác phẩm “Đọc Kiều” cùng các bạn đọc.

 

Nguyễn Văn Thụ,  Phó chủ tịch

Hội thơ Đường luật Việt Nam.

 

Tác giả BBT