THÔNG BÁO


    Xuian moi copy.jpg  Năm cũ đã qua, năm mới - 2019  lại tới, những biến động của toàn thế giới cũng như những chuyển vận của đất nước ta. theo thời gian lùi dần về quá khứ

   Đảng ta, nhân dân ta đang tập trung quyết liệt chống tham nhũng, và cải cách hành chính nhằm làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.    

     Không lúc nào hết, sự hoạt động văn hóa có một tầm quan trọng nó định hình và duy trì phát triển nền văn hóa dân tộc, biểu lộ bản sắc của con người Việt Nam. Trung tâm NC BT và phát huy văn hóa dân tộc cũng như Hội thơ Đường luật Việt Nam năm qua có nhiều hoạt động rất tích cực ....

KHẢO SÁT ĐÁNH GIÁ HAY, HOẶC KHÔNG HAY CHO MỘT BÀI THƠ LUẬT ĐƯỜNG
23-10-2019
Hoa hong.jpgXin được giới thiệu

 


https://mail.google.com/mail/u/0/images/cleardot.gif

         KHẢO SÁT ĐÁNH GIÁ HAY,

HOẶC KHÔNG HAY CHO MỘT BÀI THƠ LUẬT ĐƯỜNG

Tôi vừa đề cập đến một vấn đề quá rộng và quá sâu, nên thấy mình 

chưa thể trình bấy cho thấu đáo.

 Nhưng ở đây, tôi cũng xin thưa một đôi câu , coi như một sự đề dẫn

 để  co trao đổi, luận đàm cho vui,

cho bổ ích

.         Tôi nghĩ, đánh giá một bài thơ luật Đường  là ta nên chú ý đến hai khía

 cạnh:

-      Bài thơ đó có chất thơ không

-      Bài thơ đó có đúng luật không

Tôi xin đơn cử một bài thơ cụ thể.

 

BÊN BẾN SÔNG XUÂN

Bến Thủy dòng Lam mãi đợi chờ

Thuyền ai ghé lại vãng lầu thơ

Thi nhân xứ Nghệ gieo vần ngọc

Lữ khách Tràng An họa tiếng tơ

Trống vọng liên hồi nơi Rú Quyết

Cờ bay rợp đỏ phía Trung Đô

Xuân về mở hội lòng quê mẹ

Đón nhận phù sa trải bãi bờ.

 

Nếu xét về luât thơ, thì bài này quá ư tuyệt diệu, niêm luật bằng trắc

 chặt chẽ, tác giả lại không cần đến cái

 lệ tam bất luận nữa cơ ! Xét thêm về đối ngẫu, quả thật tác giả đã 

dụng công xếp các từ thành một xâu chuỗi

ứng đối đúng từ loại, không sai một li.

Nào là “Thi nhân Xứ Nghệ…” đối chan chát với “Lữ khách Tràng An

…”; và  “…gieo vần ngọc” đối ròn rã

với “…họa tiếng tơ”

Nhưng thử xét xem bài thơ ấy có hồn thơ không hay chỉ là một 

chuỗi từ xắp xếp cho đùng bảng tuần hoàn

 bằng trắc .

Nếu xét theo mặt ấy, thì bài thơ phạm vào mấy nhược điểm:

Tiền hậu bất nhất. Câu mở thì “Bến Thủy dòng Lam mãi đợi chờ /

 Thuyền ai ghé lại vãng lầu thơ…”, đọc đến

 đây ta cứ nghĩ là kết bài phải nói đên chủ đề “BÊN BẾN SÔNG XUÂN”

 và ăn nhập thật chặt vơi câu mở.

 Nhưng bất ngờ thay, tác giả lại đánh trống lảng, chuyển ngoặt sang 

cái ý “Đón nhận phù sa trải bãi bờ”.

Người đọc đều bị cụt hứng, vì nó mất hết không khí ngày hội do tác giả 

 dụ dỗ ta ở câu 1, câu 2.

Bài thơ dùng chữ hơi sáo. Vào cái thời @ này, hiện đại này, mà phải đọc đến các chữ “Thi nhân Xứ Nghệ

gieo vần ngọc” , “Lữ khách Tràng An họa tiếng tơ” thì nghe như xa lạ 

 lắm, nếu không nói là kệch cỡm. Chúng ta

đang xung phong làm người lính tuyến đầu làm mới thơ Đường bằng 

ngôn ngữ hiện đại, mà lại cứ cố gò chữ,

 gò ý để làm cho thơ Đường đương đại thành thơ thời trung cổ. 

(Nhưng thơ thời trung cổ họ cũng không sáo rỗng

đâu ạ).

Tôi lại xin mời  các bạn xem một bài nũa thôi.

HÔI ĐỀN ĐÔ

Hành hương vãng cảnh hội đền Đô

Đình Bảng Từ Sơn rộn tiếng thơ

Tám giải mây trời trôi lãng đãng

Đôi làn quan họ đối ầu ơ

Dòng Tương vượng khí trào cơn sóng

Mỹ nữ tình vương một bóng đò

Tụ hội phương lành chim Việt đậu

Ơn Người đã soạn “Chiếu dời đô”

Bài này, tác giả đã dùng đến phép tam bất luận, và tác giả thực thi

 thi luật rất nghiêm, không có gì phải nói.

 Nhưng xét về chất thơ, tôi thấy nó cũng không hơn gì bải trước .

Chủ đề bài thơ là “Hội đền Đô”.

Hai câu mở, mở khá trúng chủ đề. “Hành hương vãng cảnh hội đền Đô

 / Đình Bảng Từ Sơn rộn tiếng thơ”

Nhưng đến câu kết tác giả lại lượn ra ngoài chủ đề “Hội Đền Đô” rồi, 

  “Ơn Người đã soạn “Chiếu dời đô”. Đọc

 đến câu kết, tôi cứ nghĩ tác giả đang viết về thành Thăng Long 

– Hà Nội.

Tôi vốn không thích soi đâu, nhưng đã chót đề cập đến đây, thì phải 

 nói, tác giả đối cũng chưa chặt.

          Dòng Tương vượng khí trào cơn sóng

Mỹ nữ tình vương một bóng đò.

Cặp đối này có chữ thư 5 là mắt của câu thơ có đối đâu, “một” là 

danh từ chỉ số lượng, không thể ép đối

 được với “trào” là động từ của con sóng.

Đấy là chúng ta chưa đề cập đến khía cạnh sáo rỗng của câu thơ.

 Xin thưa, dòng Tương bây giờ chỉ còn

 dấu vết là cánh đồng xình lầy và một vài cái đầm thôi, chứ làm gì có 

sóng, có đò, làm gì có mỹ nữ.

Vậy thì bài thơ mang danh là dòng thơ bác học, thì nó có nên cứ tâng

 lên mãi sao .

Cho nên, đánh giá một bài thơ luật, thì phải đặt ra 2 câu hỏi, một là bài

 thơ có chất thơ không, hai là bài thơ

đó có đúng luật không. Tôi xin nói thêm, luật và bệnh có khác nhau. 

Luật thì phải theo. Bệnh thì có thể được

 châm chước, châm chước khi vì để bảo vệ một tứ thơ hay,

 một ý thơ hay!

                                                          Nguyễn Văn Thụ

                                                   PCT Hội thơ Dường luật Việt Nam

 

 

 


Tác giả BBT