THÔNG BÁO

Choa nam moi.jpg    Năm cũ đã qua, năm mới - 2018 lại tới, những biến động của toàn thế giới cũng như những chuyển vận của đất nước ta. theo thời gian lùi dần về quá khứ

Đảng ta , nhân dân ta đang tập trung quyết liệt chống tham nhũng, và cải cách hành chính nhằm làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn    

     Không lúc nào hết, sự hoạt động văn hóa có một tầm quan trọng nó định hình và duy trì phát triển nền văn hóa dân tộc, biểu lộ bản sắc của con người Việt Nam. Trung tâm NC BT và phát huy văn hóa dân tộc cũng như Hội thơ Đường luật Việt Nam năm qua có nhiều hoạt động rất tích cực ....

 

HÀN MẶC TỬ VỚI THƠ LUẬT ĐƯỜNG
05-07-2018
 hoahocduong-21790.jpgXin được giới thiệu bài viết 

HÀN MẶC TỬ VỚI THƠ LUẬT ĐƯỜNG

 

Đầu thế kỷ 20, một ngôi sao sáng đã lóe lên trên bầu trời văn học Việt Nam, đó là

 Hàn Mặc Tử (Hàn Mạc Tử), tên thật là Nguyễn Trọng Trí (1912 - 1940). Ông sinh

 ngày 22 - 9 - 1912 tại Quảng Bình.

 Nói đến Hàn Mặc Tử, người ta nghĩ đến một nhà thơ tài hoa bạc mệnh, ra đi ở

 tuổi 28, được nhiều cô gái ở những vùng miền khác nhau yêu thương.

Nói đến thơ Hàn Mặc Tử, người ta thường nghĩ ngay đến bài thơ rất nổi tiếng

"Đây thôn Vĩ Dạ", một trong những bài thơ mới tiêu biểu của các nhà thơ thời tiền

 chiến, mà nhiều người yêu thơ Hàn đã phổ nhạc, trong đó có nhạc sĩ

Phan Huỳnh Điểu. Phải khẳng định, đây là một bài thơ mới tứ tuyệt đa thủ, không

theo niêm luật thơ Đường, vốn được tác giả đặt tên là "Ở đây thôn Vỹ Giạ". Bản gốc

 chép tay bài thơ này được lưu tại nhà bà Hoàng Kim Cúc, người yêu đầu tiên của

nhà thơ. Bà Cúc mất năm 1989 tại Huế.

    But tich.jpg

Hàn Mặc tử sáng tác thơ luật Đường rất sớm. Năm 14 tuổi đã có thơ đăng báo.

 Một trong những sáng tác đầu tay của ông là bài "Vội vàng chi lắm", một bài thơ

rất mượt mà, lãng mạn, đa cảm như nhà thơ vậy, họa thơ của Mộng Châu (tức người

anh cả Nguyễn Bá Nhân của Hàn Mặc Tử).

Vội vàng chi lắm

Vội vàng chi lắm nhạn lưng mây

Chầm chậm cho mình giữ mối dây

Về đến thần kinh khoan nghĩ đã

Ghé miền Gia Hội tỏ tình ngay

Suốt năm canh mộng hồn mê mỏi

Chỉ một lòng son muốn giãi bày

Này nhạn! Ta còn quên chút nữa

Con tim non nớt tặng nàng đây.

Nhiều người nói về Hàn Mặc Tử như một nhà thơ trữ tình, mơ mộng, thường nhắc

 đến trăng, còn rao bán cả trăng "Ai mua trăng tôi bán trăng cho" (bài "Trăng vàng

 trăng ngọc").

Bài "Thức khuya" của Hàn Mặc Tử đã được nhà chí sí Phan Bội Châu ca ngợi là

"...chưa gặp bài thơ nào hay đến thế", nói lên tâm tư tác giả trước tình cảnh đất nước

lúc bấy giờ.

Thức khuya

Non sông bốn mặt ngủ mơ màng

Thức chỉ mình ta dạ chẳng an

Bóng nguyệt leo song sờ sẫm gối

Gió thu lọt cửa cọ mài chăn

Khóc giùm thân thế hoa rơi lệ

Buồn giúp công danh dế dạo đàn

Trỗi dậy nôm na vài điệu cũ

Năm canh tâm sự vẫn chưa tàn.

Nhà thơ Quách Tấn, một người bạn của Hàn Mặc Tử, rất tâm đắc với thơ luật

Đường, lại đánh giá cao bài "Canh khuya cảm tác" sau đây:

Canh khuya cảm tác

Bàn cờ thế sự gớm ghê thay!

Thua được nào ai biết rõ ngay?

Khắc khoải năm canh quyên nhớ nước

Bơ vơ ngàn dặm nhạn theo mây

Thức ròng rã nguyệt sân còn lạnh

Ngủ mệt mê trời cảnh đã say

Gối điệp mơ màng vùng trỗi dậy

Vừa toan tính đó có ai hay?

Hàn Mặc Tử có hai bài thơ thuận nghịch độc là "Cửa sổ đêm khuya" "Đi thuyền",

 cho đến nay vẫn được người đời ca ngợi.

Đi thuyền

                        Bèo trôi      nước giợn sóng mênh mông

Cỏ mọc       bờ xa bóng liễu trông

Chèo vững  thiếp qua vời khổ hải

Chí bền       chàng đến vận trung không

Theo lần      nguyệt xế mây mờ mịt

Họa đáp      thông reo trống não nồng

Neo thả       biết đâu nơi định trước

Bèo trôi       nước giợn sóng mênh mông.

Điều đặc biệt của hai bài thơ này là, nếu bỏ hai từ đầu tiên của mỗi câu trong bài

xuôi và ngược, ta sẽ được các bài ngũ ngôn bát cú hoàn chỉnh, một kiểu chơi thơ mà

đến nay nhiều người vẫn ưa thích.

Hàn Mặc Tử cũng là một nhà thơ tiền chiến nổi tiếng, cùng thời với các nhà thơ mới

 khác, như Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu, Huy Cận, Nguyễn Bính, Tố Hữu, v.v. Thơ Hàn

Mặc Tử nhẹ nhàng, trong trẻo, tứ thơ bình dị, tình ý nồng nàn, rạo rực. Ông sáng tác

nhiều bài thơ mới, thơ tự do, thơ lục bát. Nhưng ông không hề đả phá, chê bai thơ

luật Đường như một số nhà thơ tiền chiến khác. Ông đã để lại nhiều bài thơ luật

 Đường được người đời lưu truyền và ca ngợi. Những bài thơ nổi tiếng của Hàn Mạc

Tử mà nhiều người vẫn coi là thơ mới, như "Bẽn lẽn", "Mùa xuân chín", "Gái quê",

 "Lưu luyến", "Mất duyên",... cũng mang dáng dấp của thơ luật Đường.

Mùa xuân chín

Trong làn nắng ửng khói mơ tan

Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng

Sột soạt gió trêu tà áo biếc

Trên giàn thiên lý bóng xuân sang

 

Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời

Bao cô thôn nữ hát trên đồi

Ngày mai trong đám xuân xanh ấy

Có kẻ theo chồng, bỏ cuộc chơi

 

Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi

Hổn hển như lời của nước mây

Thầm thỉ với ai ngồi dưới trúc

Nghe ra ý vị và thơ ngây

 

Khách xa gặp lúc mùa xuân chín

Lòng Trí bâng khuâng sực nhớ làng

Chị ấy năm nay còn gánh thóc

Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?

 

Điều chú ý là hai chữ đầu câu thứ ba của khổ thứ ba trong bài trên là "Thầm thỉ"

(có tài liệu chép "Thầm thĩ"), có như vậy mới đúng niêm luật, chứ không phải

"Thầm thì" như một vài người đã chép sai thơ Hàn.

Nhiều bài tứ tuyệt đa thủ khác của ông cũng có thể coi là thơ luật Đường, như

"Âm thầm", "Xuân như ý"...Hay "Duyên muộn", một bài thơ với tâm trạng đầy lòng

trắc ẩn của Hàn Mặc Tử trước những tình cảnh éo le, nghèo khó, thể hiện tính

 nhân văn sâu sắc trong thơ ông.

 

Duyên muộn

Từ khi đôi má đỏ hây hây

Em tập thêu thùa, tập vá may

Chim sáo trước sân bay tới đậu

Em mừng sắp được lấy chồng đây.

 

Những lượt thu về, em thấy xuân

Trên đôi má nõn lại phai dần

Và lòng em chẳng còn nao nức

Như lúc trăng lên đốt khói trầm.

 

Người nói duyên em đã muộn màng

Bởi vì nghèo khó chẳng xênh xang

Nhưng xuân em chín từ năm ngoái

Há phải vì em áo nối quàng.

 

Có lẽ do bệnh tật, những năm tháng cuối đời, nhiều bài thơ Hàn Mặc Tử man mác

buồn, đôi khi mang tính tượng trưng, siêu thực: "Em đau", "Trút linh hồn",

 "Hồn trinh bạch"...

Một người bạn của Hàn Mặc Tử là nhà thơ Chế Lan Viên đã nói: "Hàn Mặc Tử

 là một đỉnh cao lòa chói trong văn học của thế kỷ, thậm chí qua các thế kỷ".

                                                                     Tiến sĩ Đinh Nho Hồng,

                                                               Chủ tịch Chi hội TĐL Nguyễn Trãi

 

Tác giả BBT