THÔNG BÁO

Choa nam moi.jpg    Năm cũ đã qua, năm mới - 2018 lại tới, những biến động của toàn thế giới cũng như những chuyển vận của đất nước ta. theo thời gian lùi dần về quá khứ

Đảng ta , nhân dân ta đang tập trung quyết liệt chống tham nhũng, và cải cách hành chính nhằm làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn    

     Không lúc nào hết, sự hoạt động văn hóa có một tầm quan trọng nó định hình và duy trì phát triển nền văn hóa dân tộc, biểu lộ bản sắc của con người Việt Nam. Trung tâm NC BT và phát huy văn hóa dân tộc cũng như Hội thơ Đường luật Việt Nam năm qua có nhiều hoạt động rất tích cực ....

 

HỒ CHÍ MINH, BẬC THẦY VỀ THƠ LUẬT ĐƯỜNG
30-04-2018
Bac Ho.1.jpgXin được giới thiệu

Nhân kỷ niệm  128  năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh 19-5 xin giới thiệu bài viết của Tác  gỉa Đinh Nho Hồng . Chi hội Nguyễn Trãi

 

 

HỒ CHÍ MINH, BẬC THẦY VỀ THƠ LUẬT ĐƯỜNG

Cũng như nhân dân Việt Nam, thế giới nhớ đến Chủ tịch Hồ Chí Minh như một nhà chính trị, một nhà quân sự, một nhà ngoại giao lỗi lạc, một nhà tư tưởng vĩ đại, một tấm gương đạo đức trong sáng.

Cố Tổng thống Chi-lê Agienđê sau lần gặp Hồ Chủ tịch đã xúc động nói: “Chủ tịch Hồ Chí Minh là lịch sử…Chưa bao giờ chúng tôi thấy sự giản dị và sự vĩ đại lại đi liền với nhau như vậy”.

Nhà báo Mỹ Hamberstam viết: “Hồ Chí Minh là một trong những nhân vật kỳ lạ của thời đại này. Ông là một người Việt Nam lịch sự, khiêm tốn, nói năng hòa nhã, không màng địa vị, luôn luôn mặc quần áo đơn giản nhất. Cách ăn mặc của ông không khác mấy người nông dân nghèo, một phong cách mà phương Tây đã chế giễu ông trong nhiều năm, cười ông thiếu nghi thức quyền lực, không có lễ phục, không theo thời trang. Cho đến một ngày họ mới tỉnh ngộ và nhận thấy chính cái tính giản dị ấy, cái khả năng hòa mình vào nhân dân ấy là cơ sở cho sự thành công của ông. Ông không cố tìm cho mình cái trang sức quyền lực vì ông tự tin ở mình và ở mối quan hệ của ông với nhân dân, với lịch sử”.

Nhân loại còn tôn vinh Hồ Chí Minh là Danh nhân Văn hóa Thế giới, nhớ đến Người như một nhà thơ tầm cỡ, biết đến Người như một bậc thầy thơ luật Đường.

Một trong những tập thơ Đường nói riêng và tác phẩm văn học nói chung của đầu thế kỷ 20 được dịch ra nhiều thứ tiếng nhất và được đánh giá rất cao trên thế giới, kể cả ở Trung Quốc, là "Nhật ký trong tù" của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhà ngôn ngữ học bậc nhất của Trung Hoa trong thế kỷ 20 là Quách Mạt Nhược đã đánh giá rằng, nhiều bài trong "Nhật ký trong tù" có thể sánh ngang hàng những bài thơ Đường hay nhất. Nói đến "Thơ Đường", tức là nói đến thơ được sáng tác dưới thời nhà Đường (618 - 907) bên Trung Hoa, với những tao nhân nổi tiếng như Lý Bạch, Đỗ Phủ, Mạnh Hạo Nhiên, Thôi Hiệu, v.v.

Ngoài "Nhật ký trong tù", Bác đã sáng tác nhiều bài thơ luật Đường khác.

Chúng ta nhớ mãi bài thất ngôn tứ tuyệt Bác viết đầu xuân Mậu Thân - 1968 để chúc Tết và cũng là tiếng kèn xung trận, là lời hiệu triệu đồng bào ta tổng tiến công và nổi dậy ở Miền Nam, đồng thời đánh bại chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ở miền Bắc:

Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua

Thắng trận tin vui khắp nước nhà

Nam Bắc thi đua đánh giặcMỹ

Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta.

Tinh thần lạc quan Cách mạng luôn được thể hiện trong thơ Hồ Chủ tịch và Người cũng là một nhà thơ trữ tình với tư tưởng nhân văn sâu sắc. Trong thơ Bác, suối sông, rừng núi cũng có hồn. Xin nêu ra một vài ví dụ:

Tức cảnh Pác Bó

Sáng ra bờ suối, tối vào hang

Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng

Cuộc đời Cách mạng thật là sang.

 

Cảnh khuya

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa

Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

 

Cảnh rừng Việt Bắc

Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay

Vượn hót chim kêu suốt cả ngày

Khách đến thì mời ngô nếp nướng

Săn về thường chén thịt rừng quay

Non xanh nước biếc tha hồ dạo

Rượu ngọt chè tươi mặc sức say

Kháng chiến thành công ta trở lại

Trăng xưa hạc cũ với nơi này.

Hồ Chủ tịch quan niệm nhà thơ là chiến sĩ, ngòi bút là vũ khí. Dưới ngòi bút của Hồ Chí Minh, nhiều bài thơ trở thành vũ khí vô cùng sắc bén, lợi hại. Lịch sử còn ghi nhớ bài thơ Bác họa thơ Nguyễn Hải Thần, tay sai Tàu Tưởng. Ông ta ỷ thế thầy, đã gửi một bài thơ cho cụ Hồ, với lời lẽ trịch thượng, muốn "chia phần", tỏ ra là một tay sành cờ tướng, chịu "thua nửa ngựa", nhưng vẫn không dấu nổi sự yếu hèn, bi quan, bỏ cuộc giữa đường. Bài xướng của Nguyễn Hải Thần gửi cụ Hồ như sau:

Gai góc đường đời ông với tôi

Hai vai gánh vác sẻ làm đôi

Cùng chung Nam Bắc chung bờ cõi

Cũng một ông cha một giống nòi

Đành chịu nước cờ thua nửa ngựa

Còn hơn miệng thế chế mười voi

Mấy lời nhắn nhủ ông ghi nhớ

Nước ngược buông câu phải lựa mồi.

Bài họa sau đây của Hồ Chủ tịch mang tính bút chiến, vừa nêu cao khí phách của người Cách mạng, vừa vạch trần bộ mặt cơ hội, hèn nhát của Nguyễn Hải Thần và cũng dạy cho ông ta biết thế nào là kết cục của một ván cờ:

Ông biết đường ông, tôi biết tôi

Quyết giành thắng lợi, chẳng chia đôi

Cũng sinh tai mắt sinh đầu óc

Nỡ bỏ ông cha bỏ giống nòi

Ông trót sa chân vào miệng cọp

Tôi đành ghé đít cưỡi đầu voi

Cờ tàn mới biết tay cao thấp

Há phải như ai cá thấy mồi.

Cho đến nay, nhiều người vẫn thuộc lòng bài họa nổi tiếng này của Bác. Nhưng có thể, do qua nhiều thế hệ truyền cho nhau bằng những con đường khác nhau, nên có một số câu, chữ không thống nhất. Tuy nhiên, ý thơ là nhất quán. Một điều dễ nhận thấy là sự phá cách luật chơi xướng họa trong bài thơ trên: Bác đã lặp lại từ áp vận trong câu thứ tư. Với trình độ thơ Đường siêu việt, Bác có thể không dùng lại từ "giống nòi" của bài xướng. Chẳng hạn, Bác có thể dùng cụm từ "kẻ lạc nòi" thay cho "bỏ giống nòi" và chữa câu 3 để cho hai câu thực đối nhau. Nhưng cụm từ "bỏ giống nòi" ở đây thật là sắc bén, đúng với bản chất của Nguyễn Hải Thần. Thơ của Bác rất uyên thâm, sâu sắc. Chúng ta vẫn biết, trình độ chiết tự chữ Hán của Bác khó ai bì kịp. Bác là một bậc thầy của các thầy thơ luật Đường. Nhưng thơ của Bác không công thức sáo rỗng. Bác trọng tứ thơ, chất thơ, không quá gò bó như một số người làm thơ luật Đường, chỉ lo xếp chữ sao cho đúng luật, để có nhà thơ mới nhận xét thơ Đường là "Nắn nót miễn sao nên bốn vế...". Chính vì vậy mà nhiều khi Bác vẫn làm những bài thơ phá cách, kể cả thơ chữ Hán. Bác cũng sáng tác thơ biến thể.

Bài "Pác Bó hùng vĩ" mang dáng dấp những bài thơ có câu 6 chữ của Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông ..., mà nhiều người vẫn gọi là thơ Hàn luật, nhưng với phong cách hiện đại, tự tin và lại rất mượt mà:

Pác Bó hùng vĩ

Non xa xa, nước xa xa

Nào phải thênh thang mới gọi là

Đây suối Lê Nin, kìa núi Mác

Hai tay xây dựng một sơn hà.

Không thể kể hết những bài thơ hay, tuyệt tác của Bác, một bậc thầy về thơ luật Đường.

 

Tiến sĩ Đinh Nho Hồng,

Chủ tịch Chi hội TĐL Nguyễn Trãi

 

Tác giả BBT