Đến với bài thơ " Quả mít" của nữ sĩ Xuân Hương
12-07-2012
Quả mít.jpg Quả mít của nữ sĩ Hồ Xuân Hương là một bài thơ hay & sâu sắc . Dân dã về ngôn từ, thâm túy về ý thơ .

QUẢ MÍT

                     Hồ Xuân Hương

"Thân em như quả mít trên cây
Da nó xù xì múi nó dày
Quân tử có yêu xin đóng cọc
Đừng mân mó nữa nhựa ra tay"

Ngôn ngữ tự nó không thanh cao, ngôn ngữ tự nó không tục tĩu. Cái thanh cao hay tục tĩu là do người nghe ra cả mà thôi.

 

Đúng là thói đời, nghĩ sao nói vậy. Ai bảo những vần thơ thanh cao kia là tục, toàn người ta tự nhìn nhau che miệng cười mà luận ra với với nhau thôi ấy chứ.
Vẫn là cái mở đầu bằng công thức muôn thuở của các bài ca dao, với hai từ: "thân em", nhũn nhặn, mộc mạc, rất nhún nhường, e lệ mà không kém phần duyên dáng. Chỉ bằng hai từ đó thôi, các cụ ta xưa đã tôn vinh cái phẩm hạnh cao quý của người phụ nữ lên cao muôn phần. Không kiêu sa, hãnh diện, không thách thức mang tính nữ quyền, chỉ là "thân em" khép nép, duyên dáng và có phần tủi phận.
Đó, cả một nghệ thuật ngôn từ như thế, thô đâu mà thô! Hồ Xuân Hương (HXH) rất tinh nhanh, luôn tiếp thu cái thành quả sáng tạo nghệ thuật cảu các cụ để đem vào mở đầu cho mỗi bài thơ của mình, mở đầu biết bao nhiêu lần bằng hai cái từ "thân em" ấy mà đọc đi đọc lại không hề

thấy nhàm chán.
                       Thân em như quả mít trên cây

                         Da nó xù xì , múi nó dày.

Quả mít, vỏ ngoài xù xì, nhưng múi dày và ngọt, thậm chí theo tôi nghĩ chắc là ngọt đậm hơn hầu hết các giống quả khác. Người phụ nữ được so như quả mít, chắc là những người phụ nữ thôn quê, cần lao vất vả, vẻ đẹp bên ngoài mộc mạc, thôn dã, nhưng cái khí chất nội tại bên trong chắc phải làm người ta say đắm mê mẩn như khi tận hưởng những múi mít ngọt lành vậy. Và có lẽ người phụ nữ tủi cho cái phận mình từ ấy, nên đã nhẹ nhàng cầu xin, những đấng quân tử quang minh ngay thẳng:
                             "Quân tử có yêu xin đóng cọc
                            Đừng mân mó nữa nhựa ra tay

Ai nghĩ "đóng cọc" là gì? "Mân" là gì? Tôi chẳng quan tâm, vì tôi biết họ nghĩ là gì rồi nên mới bảo bài thơ này là tục. Nhưng riêng mình tôi một đường tôi đi.
Đóng cọc - có phải quả mít đang non, người ta phải đóng cọc vào đầu cuống cho nó chảy bớt nhựa ra để mau chín đúng không? CÒn người quân tử có đóng cọc, nghĩa là đóng cái cuộc đời mình, gắn kết cái cuộc đời mình với người phụ nữ mộc mạc như quả mít ấy, bằng thứ tình cảm chân thành thực sự, để cảm nhận cái làn nhựa căng tràn đầy sức sống của người phụ nữ, rồi dần dà, quả mít sẽ ngọt dần, người phụ nữ ngọt dần, sống lâu bên người phụ nữ ấy, để cảm nhận sự ngọt ngào, cảm nhận tình cảm chân thật, say nồng bên nhau để đời đời cùng nhau hưởng trọn hạnh phúc.
Những nếp nhựa đầy sức sống của quả mít, sức sống tươi trẻ của người phụ nữ phải được giữ gìn như thứ báu vật cao quý. Đừng ai mân mó quả mít, đừng ai coi tình cảm của mình với những người phụ nữ như một nét thoáng qua để rồi quên họ, giễu cợt, tròng ghẹo cái số phận của họ. Mân mê quả mít, nhựa ra tay, còn tròng ghẹo cái phẩm giá của người phụ nữ, làm cho những người phụ nữ thêm khổ đau...Xin đừng làm như vậy, làm như vậy không còn là người quân tử, không còn biết tôn trọng cái cao quý, cái đẹp trên đời.
                                  Đừng mân mó nữa nhựa ra tay
                              Có lẽ là một lời cảnh báo chăng?

Tác giả BBTsưu tầm & giới thiệu