THÔNG BÁO

Choa nam moi.jpg    Năm cũ đã qua, năm mới - 2018 lại tới, những biến động của toàn thế giới cũng như những chuyển vận của đất nước ta. theo thời gian lùi dần về quá khứ

Đảng ta , nhân dân ta đang tập trung quyết liệt chống tham nhũng, và cải cách hành chính nhằm làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn    

     Không lúc nào hết, sự hoạt động văn hóa có một tầm quan trọng nó định hình và duy trì phát triển nền văn hóa dân tộc, biểu lộ bản sắc của con người Việt Nam. Trung tâm NC BT và phát huy văn hóa dân tộc cũng như Hội thơ Đường luật Việt Nam năm qua có nhiều hoạt động rất tích cực ....

 

NHẤT BỨC ĐƯỜNG THI CHÂN DUNG KÝ HỌA.
25-05-2011
imag 2.jpg Chân dung Đại tướng
       Nhân ngày mừng thọ Vị Tổng Tư lệnh 100 tuổi một cựu chiến bính có bài thơ chữ Hán .
 Được Dịch giả Thái Doãn Mai diễn giải xin được trân trọng giới thiệu

    Hiện nay, làm thơ Đường luật bằng tiếng Việt đã là it, làm thơ Đường luật bằng chữ Nho lại  càng ít hơn, thế mà Ông Trần Doãn Hoài ( Một CCB ,năm nay 86 tuổi) đã làm một bài thơ thất ngôn bát cú bằng chữ Nho để mừng thọ Đại Tướng Võ Nguyên Giáp (7/2010). Đây là phiên âm Hán –Việt của bài thơ:

             

         Khánh chúc Võ Tổng tư lệnh

                  bách tuế đại thọ

 

                     Bách tuế lược thao duy hữu Công,

                     Trường kì lưỡng chiến tiệp vô song.

                     Thảo từ túc chí : cường thâu nhược,

                      Nhung mạc kì mưu : thủ hóa công.

                      Ưu Quốc ái Dân ,tuân Bá ngữ,

                      Dưỡng Quân súc nhuệ ,quán thời trung.

                      Tài kiêm văn võ hiền lương tướng,

                      Lão bất tri nhàn vi Quốc xung.

 

      Cái khó của bài thơ này là ở nội dung: đức độ ,sự nghiệp của nhà quân sự lừng danh thế giới, được các học giả viết thành sách hàng 1000 trang, nay phải diễn đạt trong 56 từ .

        - Hai câu phá: tác giả đề cập tới con số 1 của Đại tướng, người thao lược đang thọ 100 như Đại tướng chỉ có 1, (duy), người cầm quân đánh thắng (tiệp) các đế quốc to cũng chi có một (vô song)

      - Hai câu thực: tác giả nêu lên một hiện thực, quân đội Pháp ,Mĩ là quân đội nhà nghề, Quân đôi nhân dân Việt Nam  trưởng thành từ lạc hậu thô sơ, riêng Đại tướng chưa qua một trường quân sự nào.

       Quả là “ Nực cười châu chấu đá xe, Tưởng rằng chấu ngã ai dè xe nghiêng.”

      -Hai câu luận : tác giả nêu lên bản chất của bộ đội Cụ Hồ : từ Nhân dân mà ra ,vì Nhân dân mà chiến đấu, luôn luôn Trung với Nước , Hiếu với Dân (Ưu quốc ái  dân), Bộ tổng tư lệnh luôn nắm vững thời cơ (quán thời trung), sẵn sàng cho mọi tình thế (dưỡng quân súc nhuệ )

     - Hai câu kết: Ta thử dựa vào Hán Việt từ điển ( Đào duy Anh) giải mã 3 từ sau : “võ” là một từ có nội hàm quân sự, chỉ sức mạnh; “nguyên”có nghĩa là đầu tiên, bắt đầu, to lớn, người đứng đầu, căn bản, chỉnh thể…; “giáp” là vị trí số 1 của thập can, là cái áo ra trận của người chiến binh; nhưng Đại tướng lại có một cái biệt danh rất dung dị : Anh Văn. Có lẽ ngẫu nhiên thôi , tính danh nó vận vào cái nghiệp của con người. Là 1 nhà quân sự đại tài, nhưng Đại tướng luôn quan tâm tới các lãnh vực khác (như ruộng đất cho dân cày, giáo dục, khoa học công nghệ, lịch sử…khi đã ở cái tuổi siêu hiếm  Đại tướng vẫn không nguôi  trước những vấn đề nóng bỏng của Đất Nước. Vua Lê Thánh Tôn, 1468, khi đề thơ ở núi Truyền Đăng (vịnh Hạ Long) cũng có nỗi niềm tương tự : “chính thị tu VĂN yển VÕ niên”.

   Tóm lại , tác giả đã chắt lọc những tư liệu nổi trội nhất ,đặc trưng nhất để có một bức kí họa chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

 

      Cái khó của bài thơ là ở ngôn từ : ngôn từ ở đây là từ Hán -Việt , thực ra hàng ngày ta vẫn dùng từ Hán-Việt như :cộng hòa ,dân chủ, ngôn luận ,thị trường, hiện đại hóa, ẩm thực….Nhưng trong bài thơ này tác giả phải dùng những từ Hán-Việt  mà thời nay gần như không còn dùng nữa :Tiệp (thắng lợi) ,thảo từ (cỏ rả), thâu (thua ),nhung mạc (Nơi bàn việc quân ) súc nhuệ (làm cho tinh nhuệ ),quán (xâu chuỗi ,chớp thời cơ) quốc xung (những vấn đề nóng bỏng của nước nhà). Một CCB , tuổi trẻ dành cho trận mạc ,mà tự học  để có vốn Hán văn như vậy ,quả đáng bội phục.

            Xin được kính trình các thi hữu  2 dịch phẩm của bài thơ nói trên:

                    Chúc mừng Tổng tư lệnh

                         Võ Nguyên Giáp bách đại thọ

 

1/        Trăm tuổi lược thao chỉ một Ông,

Trường kì 2 trận thắng vô song.

Lều tranh lập chí :cường thua nhược ,

Màn tướng bày mưu thủ hóa công.

Lo nước thương dân lời Bác nhớ,

Nuôi quân rèn lính chỉ thời thông.

Lừng danh tướng giỏi kiêm văn võ,

Tuổi tác chưa khuây nước lửa nồng.

 

                                       GS  Huệ Chi dịch

 

           2/        Trăm tuổi lược thao chỉ mỗi Ông,

Trường kì 2 trận thắng vô song.

Chí trong lều cỏ : xe thua chấu,

Mưu lạ nhà binh : thủ hóa công.

Vì Nước thương Dân, như Bác dạy ,

Nuôi Quân mài giáo, nắm “thời” mong.

Hiền lương Đại tướng gồm văn vũ

Lo Nước quên già ,thức nến chong.

                                           

                                                                Dịch giả Thái  Doãn  Mai

 

          

           Nhân đây tôi cũng xin mạo muội giới thiệu một bài thơ cổ ký họa về một danh tướng thời Tam Quốc :

         Người Việt Nam ta ít nhiều gì thì đều biết câu thơ của một danh tướng thời Trần :

                     Nam nhi vị liễu công danh trái ,

                     Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu

   (Tạm dịch :Chưa trả hết nợ công danh, Nghe nói Gia Cát mà canh cánh lòng).

 

        Điều đó chứng tỏ tài năng quân sự  của Khổng Minh - Gia Cát Lượng đã đi vào sách vở . 500 năm sau, Đỗ Phủ có nhiều thi phẩm để “kí họa” về ông., xin được giới thiêu 1 trong các thi phẩm đó  :

                      Thục Tướng

 

                     Thừa tướng từ đường hà xứ tầm,

                     Cẩm Quan thành ngoại bách sâm sâm .

                     Ánh giai bích thảo tự xuân sắc,

                     Cách diệp hoàng li không hảo âm.

                     Tam cố tần phiền thiên hạ kế,

                     Lưỡng triều khai tế lão thần tâm,

                    Xuất sư vị tiệp thân tiên tử,

                    Trường sử anh hùng lệ mãn khâm.

 

              Xin được miễn phần dịch nghĩa (vì đã có phim ảnh và tiểu thuyêt), và đây là bản dịch thơ

                            Tướng quốc nước Thục

 

                     Hương khói thừa tướng là đâu?

                     Bên ngoài thành Cẩm một mầu bách xanh.

                     Ánh thềm cỏ biếc thanh thanh,

                     Hoàng li thảnh thót trong mành lá cây.

                     Ba lượt lều tranh cho kế lớn ,

                     Hai triều nhà Thục hiến lòng trung.

                     Bắc phạt chưa thắng, số cùng,

                     Dài lâu nên nỗi anh hùng lệ rơi.

                  

                                                   Dịch Thái  Doãn  Mai

 

                        Chèm 5/5/2011 . T.D.M - 11 khu TT đài Mễ Trì

                                                     h. Từ Liêm , t/p Hà Nội

 

.

Tác giả T.D.M - Hà Nội