THÔNG BÁO

Choa nam moi.jpg    Năm cũ đã qua, năm mới - 2018 lại tới, những biến động của toàn thế giới cũng như những chuyển vận của đất nước ta. theo thời gian lùi dần về quá khứ

Đảng ta , nhân dân ta đang tập trung quyết liệt chống tham nhũng, và cải cách hành chính nhằm làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn    

     Không lúc nào hết, sự hoạt động văn hóa có một tầm quan trọng nó định hình và duy trì phát triển nền văn hóa dân tộc, biểu lộ bản sắc của con người Việt Nam. Trung tâm NC BT và phát huy văn hóa dân tộc cũng như Hội thơ Đường luật Việt Nam năm qua có nhiều hoạt động rất tích cực ....

 

TÌM MỘT NÉT TƯƠNG ĐỒNG TỪ MỘT BÀI THƠ ĐƯỜNG
31-03-2011

clip_image009.jpg    Thi hữu Thái Doãn Mai vừa có bài viết " tìm nét tương đông " của các Thi nhân  qua thơ Đường, xin trân trọng  gửi tới ban đọc :

          Ở phần đầu bản tuyên ngôn độc lập của nước VNDC CH, chủ tịch Hồ Chí Minh trích dẫn Tuyên ngôn Nhân quyền (Pháp) và Tuyên ngôn Độc lập (Mĩ). Điều đó tôi cho là dễ hiểu, Người lấy đó làm một trong những căn cứ để khẳng định quyền độc lập tự do của dân tộc Việt Nam .

         Ở phần đầu Di chúc của Bác Hồ , Người trích dẫn thơ Đỗ Phủ, điều đó làm tôi suy nghĩ: phải chăng câu “Nhân sinh thất thập cổ lai hy ” đâu chỉ  là một cứ liệu thuần túy lão khoa? Tôi cho rằng không hoàn toàn như thế. Vậy ta hãy lần đến bài thơ  Khúc giang  (2) :

 

             Triều hồi nhật nhật điển xuân y,

              Mỗi nhật giang đầu tận túy qui.

              Hữu trái tầm thường hành xứ hữu,

              Nhân sinh thất thập cổ lai hi.

              Xuyên hoa giáp điệp thâm thâm hiện,

             Điểm thủy thanh đình khoản khoản phi.

             Truyền ngữ phong quang cộng lưu chuyển,

             Tạm thời tương thưởng mạc tương vi.

     Tạm dịch đầu đề Bên bờ sông Khúc  với 2 bản dịch khác nhau về thể thơ:

      a/ Của Thi nhân Tản Đà

Khỏi bệ vua ra cố áo hoài,

Bến sông say khướt tối lần mai.

Nợ tiền mua rượu đâu không thế,

Sống bảy mươi năm đã mấy người.

Bươm bướm luồn hoa phơ phất lượn,

Chuồn chuồn rỡn nước lửng lơ chơi.

Nhắc cho quang cảnh thường thay đổi,

Tạm chút chơi xuân kẻo nữa hoài.

 

     b/ Của dịch giả Thái Doãn Mai

 

Mỗi ngày đổi áo rượu ngon,

Đầu sông say tít cung tròn mới thôi.

Đến đâu nợ rượu dính rồi,

Mừng thọ bảy chục mấy người hiếm ghê.

Lách hoa cánh bướm mải mê,

Chuồn chuồn đạp nước ao quê nhẹ nhàng.

Cảnh vật trôi nhẹ mơ màng,

Phút chốc vui thú chẳng can cớ gì.

 

    Đỗ Phủ - một nhà thơ hiện thực , dù là thi thánh nhưng trọn đời sống trong lão thực , khốn khó sao lại có cái giọng thơ “phớt Ăng Lê” vậy?

       Từ bầy người nguyên thủy hình thành nên xã hội , từ vua đến thứ dân đều phải mang một cái “vai “ nhất định, với bao dây dợ buộc vào thân (bạn thử thân ,trong Khúc giang 1 của Đỗ Phủ). Bài thơ này mang cái suy tưởng muốn cắt cái mớ dây dợ đó, rồi an nhiên trong lòng người mẹ thiên nhiên (say với bướm lượn và chuồn bay )

       Cũng có một thi sĩ muốn : “Ru theo trăng và vơ vẩn cùng mây, Để tâm hồn treo ở ngọn cây”. Nhưng rồi sực tỉnh “ Cơm áo không đùa với khách thơ”.

           Chính Khổng Tử cũng có những phút “phớt ăng lê”. Khi nghe 3 học trò nói chí hướng ý thích của mình, Ngài chỉ cười. Học trò thứ 4 –Tăng Điểm nói: “Trò này chỉ thích một ngày cuối xuân , mặc áo đẹp ,cùng mấy bạn trang lứa , với mấy nhi đồng ra tắm ở sông Nghi ,Lên hóng mát ở đài Vũ Vu… ngâm vịnh thi ca rồi trở về.”

          Khổng phu tử thở dài mà rằng : “Ta cũng thích như thế” (Luận ngữ chương 11/ mục 25).

       Thích là một chuyện ,song Ngài lại tâm niệm  “ Học bất yếm, giáo bất quyện” 

Nếu Ngài chỉ sống như Tăng Điểm nói , thì Ngài đâu còn là Vạn Thế Sư biểu. Âu là một thắt nút !

       Trần Nhân Tông – vị vua suốt đời bận rộn với chính sự , chiến cuộc… thế mà cũng có những khoảnh khắc  “ Tăng Điểm” D

 

                 Thiên Trường vãn vọng

 

             Thôn hậu thôn tiền đạm tự yên,

              Bán vô bán hữu tịch dương biên.

              Mục đồng địch lí ngưu qui tận,

              Bạch lộ song song phi hạ điền.

 

                 Tôi (TDM) xin tạm dịch theo 2 thể :

      a/  Thể Đường luật :

   Chiều ngắm Thiên Trường

 

Thôn trước thôn sau khói nhạt nhòa,

Mờ mờ ảo ảo bóng chiều xa.

Trẻ con thổi sáo trâu về hết ,

Cò trắng ruộng bên nhẹ cánh sà.

 

       b/  Thể lục bát :

 

Quanh xóm khói thoảng nhạt nhòa,

Mờ mờ ảo ảo , chiều đà sắp buông .

Trong tiếng sáo trâu về chuồng,

Trắng phau ( ruộng biếc bên đường) cò sa

        Dịch xong tôi hình dung ra, khi làm bài thơ này, vua không còn biết mình là Hoàng đế nữa, Ngài mặc định mình là đứa con của thiên nhiên an nhiên suy tưởng trong lòng mẹ thiên nhiên Đại VIệt.

       Trở lại vào tháng 1/1946 khi trả lời các nhà báo, Hồ Chủ tịch có nói rằng: “ ….Riêng phần tôi, thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh nước biếc ,để câu cá trồng hoa, sớm chiều bạn với các cụ già hái củi,  trẻ em chăn trâu; không dính líu gì đến vòng danh lợi.”

        Phải chăng ước muốn đó là hiện thực chỉ trong chốc lát khi Người ngả mình trên thảm cỏ trong vườn nhà ông Ô bơ rắc (ủy viên cộng hòa Pháp) vào những năm tháng cam go nhất của dân tộc ( tháng7/1946, tại ngoại ô Pa ri )

                  Thời khắc khác nhau, địa vị xã hội khác nhau, song các thi nhân có một điểm tương đồng.

 

 

 

                        Viết 26/3/11. Thái Doãn Mại  số 11 Khu TTđài Phát sóng Mễ Trì

                                                                Huyện Từ Liêm –Th/ph  Hà Nội

 

Tác giả TDM - Hà Nội